U bent ingelogd op het "ProjectsWeb".
De online toepassingen zijn alleen toegankelijk voor deelnemers aan projecten en programma's.

voor de vorige pagina.

Klik hier om uit te loggen / Homepage.

Werkstress en Burn-out

Stress zorgt er voor dat het lichaam zich voorbereid op actie. Als men voor een examen gespannen is, scheidt het lichamen hormonen af die maken dat men alert is en daardoor helder kan nadenken. Stress op zich is dus functioneel maar teveel stress en vooral langdurige stress, leidt tot problemen. Men raakt dan overmatig vermoeid en kan last krijgen van allerlei lichamelijke klachten zoals hoofdpijn en rugpijn. Als men alle reserves heeft opgebrand, kan men een burn-out krijgen.

    Werkstress
Een overmatige belasting kan worden veroorzaakt door privé problemen (bijvoorbeeld relatieproblemen) of door de wijze waarop men omgaat met de werksituatie. Uiteraard kan ook een combinatie van beide voor komen.
Over hoe werk kan leiden tot een chronische stress is de laatste jaren veel bekend geworden. Er zijn een aantal karaktertrekken die een verhoogd risico geven op overbelasting. Misschien wel de belangrijkste hiervan is perfectionisme. Het steeds bezig zijn met dat men geen fouten mag maken en dat de kwaliteit 200% moet zijn, maakt dat men altijd bezig blijft met zijn werk. Perfectionisme gaat ook vaak gepaard met dat men geen zaken kan delegeren uit angst dat de ander het niet goed genoeg doet.
Een andere karaktertrek die leidt tot overbelasting is dat men geen grenzen kan aanhouden. Dit kan zich uiten in dat men geen "nee" kan zeggen waardoor men er steeds meer werk bij krijgt. Deze mensen vermijden ook liever conflicten. Onderhuids blijft men dan kwaad maar dit wordt niet geuit waardoor innerlijk de spanningen blijven bestaan.
De perfectionistische karaktertrekken en het geen grenzen aan kunnen houden , zorgen er voor dat deze mensen vaak erg gewaardeerd worden door hun chef of collega's. Ze zijn altijd bereid om een taak op zich te nemen en spannen zich hiervoor tot het uiterste in. Veel van deze mensen zijn eigenlijk onzeker over zichzelf en zijn hierdoor erg afhankelijk van de waardering die ze krijgen. De afhankelijkheid van het zich gewaardeerd voelen, leidt er toe dat men door gaat tot het uiterste om aan de verwachtingen van anderen (en van zichzelf) te voldoen. Ook als dat betekent dat men na het werk geen enkele energie meer heeft voor het privé leven.
Overbelasting op het werk kan ook ontstaan doordat men geen goed time-management heeft en bijvoorbeeld niet goed de werkzaamheden plant. Ook onduidelijkheden over de uit te voeren werkzaamheden kunnen bijdragen aan een overbelasting. Dit kan vooral voorkomen in tijden van een reorganisatie waarbij de oude werkwijze wordt losgelaten en de nieuwe manier van werken nog niet eenduidig is ingevoerd. Ook kan het ook lastig zijn om eigen grenzen aan te houden wanneer men in een afhankelijke positie verkeert.

    Herstelmogelijkheden
Het is van belang een goed balans te hebben tussen belasting (stress) en herstelmogelijkheden. Dit betekent dat men voldoende vrije tijd dient aan te houden waarin men ontspannen bezig kan zijn zoals bijvoorbeeld met een hobby. Ook het af en toe niets kunnen doen, bevordert het herstel. Heel belangrijk is het hebben van voldoende lichamelijke lichaamsbeweging. Het 1 of 2 maal in de week gaan sporten helpt om het ritme hierbij vast te houden.
Overmatig alcoholgebruik verstoort de diepe slaap en maakt dan men niet voldoende uitrust.

    Preventie op het werk
Het is van belang om op zijn tijd afstand van het werk te kunnen nemen. Hiervoor is het nodig dat men actief greep houdt op de werksituatie. Het goed plannen van activiteiten helpt hierbij. Verder help het om bij zichzelf na te gaan hoe afhankelijk men is van de waardering van anderen op het werk. Iedereen is gevoelig voor waardering maar als dit te sterk wordt is het tijd om maatregelen te nemen. Niemand ontkomt er aan om de grenzen aan te geven van wat men aan kan. Ook kan men de stress op het werk terugdringen door op geregelde tijden even een ontspanningsoefening te doen.

    Burn-out
Als iemand chronisch is overbelast en de stressklachten niet verdwijnen door rust te nemen , spreken we van een burn-out. Een burn-out kan zich heel geleidelijk ontwikkelen of na een relatief geringe aanleiding ("de druppel") opeens manifest worden. Het kan zich ook uiten doordat men na een griep of verkoudheid niet goed herstelt. Op zich leidt een chronische overbelasting overigens tot een grotere gevoeligheid voor infectieziekten doordat de stresshormonen het immuunsysteem verzwakken.
De eerste klachten van een burn-out zijn vaak een slepende vermoeidheid en lichamelijke klachten zoals het bij een geringe mentale inspanning plotseling gaan zweten. Vaak kan men niet meer goed in slaap komen, of wordt men s'nachts voortdurend wakker. Door het gebrek aan slaap wordt de overbelasting nog versterkt. Een bijkomend symptoom kan zijn dat men overdag of s'nachts opeens paniekaanvallen krijgt. Zonder een duidelijke aanleiding wordt men dan overspoeld door de angst geen controle over de situatie meer te hebben.
In het werk uit de burn-out zich meestal in dat men zich niet goed meer kan concentreren. Taken die concentratie vereisen, zoals achter een PC werken, gaan veel langer duren. Een ander symptoom is dat men het overzicht kwijt raakt op het werk, het wordt steeds moeilijker hoofd- van bijzaken te onderscheiden, en men kan zijn werk niet meer plannen. Vaak gaat men dan nog harder werken in een poging het werk alsnog af te krijgen. Dit leidt echter tot nog meer stress en werkt daardoor averechts.
Op het emotionele vlak gaat een burn-out vaak gepaard met dat de voldoening in het werk verdwijnt. Men krijgt een cynische houding ten opzichte van het eigen werk, "het stelt allemaal niets voor wat ik doe".
Een ander symptoom is dat men emotioneel labiel wordt, men kan om het minste in tranen raken, of verdrietige zaken uit het verleden komen na jaren opeens weer omhoog.
Heel vaak raakt men erg prikkelbaar, op de kleinste tegenslag reageert men met snauwen en kwaad worden. Op het werk kan deze prikkelbaarheid leiden tot problemen in het contact met klanten of collega's waardoor de eigen positie wordt ondergraven. Deze prikkelbaarheid kan thuis tot relatieproblemen leiden.
Een burn-out kan ook gepaard gaan met sombere gevoelens. Het kan moeilijk zijn dit te onderscheiden van een depressie. Vooral als de somberheidklachten lang aanhouden, dient men bedacht te zijn op het bestaan van een depressie.

    Behandeling van burn-out
Heel belangrijk bij het herstellen van een burn-out is dat men een vaste dagstructuur aanhoudt. Het op een vaste tijd opstaan , rusten en gaan slapen, maakt dat het lichaam sneller de stresshormonen op een normaal niveau kan terugbrengen. Een ander belangrijk aspect hierbij is het doen van lichte lichamelijke activiteit zoals wandelen, fietsen of zwemmen.
Het komt er op neer dat men weer voldoende herstelmogelijkheden inbouwt in het dagelijks leven. Hierbij moet men er voor waken dat men "keihard "gaat werken aan het herstel. Mensen die van niets opeens 3 x / week 2 uur gaan fitnessen , werken niet aan het herstel maar gaan door met zichzelf te overbelasten.
Een burn-out hoeft niet altijd te betekenen dat men geheel stopt met werken. Soms is een tijd lang gedeeltelijk werken met een goede afbakening van de taken juist zinvol om in de praktijk beter te leren omgaan met het zichzelf begrenzen en om het werk anders te organiseren.
Soms komt men op eigen kracht uit een burn-out maar vaak is een begeleiding zinvol om onder andere te leren beter de eigen grenzen aan te houden. Verder is het zinvol om te leren hoe men zich kan ontspannen.
Indien er een combinatie is van burn-out en depressieve klachten, kunnen medicijnen zinvol zijn.

Psychische gezondheid   ---   Alcohol   ---   Angstklachten   ---   Depressie   ---   Werkstress / Burn-out   ---   Schokkende gebeurtenissen